چپتر 1: بدون عنوان
0سرنوشت برای هر آنچه می‌بخشد،رفته همیشه بهایی طلب می‌کند—برگرفته از‌تنها ماری ملکهٔ اسکاتلند اثر تسوایگ.
«من هیچ‌کاره‌ام، حتی‌بود وقت ندارم به‌راهرو درخششِ آفتاب توجه کنم.
«پدر و مادرم نمی‌تونستن کمکم کنن و‌نوری تحصیلاتِ بالایی هم نداشتم. چاره‌ای نداشتم جز‌می‌داد اینکه تو شهر روی پای خودم بایستم.
«برای کارای زیادی درخواست دادم، اما هیچ‌کس استخدامم نکرد.زننده‌ای شاید چون تو ابرازِ احساساتم خوب نیستم و روابط‌عمومیِ‌سردخونه خوبی ندارم. لابد نتونستم تواناییِ کافی از خودم نشون بدم.
«یه بار تو سه روز فقط دو قرصِ نون خوردم. گرسنگی‌نوری شبا بیدارم نگه می‌داشت. دست‌کم اجارهٔ یه ماه رو از پیش داده‌بودیم بودم، برای همین مجبور نبودم با بادِ سردِ زمستونِ بیرون روبه‌رو بشم.
«بالاخره تو سردخونهٔ بیمارستان‌چراغای یه کار پیدا کردم؛همه‌چیز نگهبانی دادن بالا سرِ مرده‌ها.
«شبای بیمارستان از چیزی که فکر می‌کردم سردتر بود. چراغای دیواریِ راهرو‌تند خاموش بود و همه‌چیز تو تاریکی فرو رفته بود. به‌زور می‌تونستم پاهام‌کنیم رو ببینم و تنها نوری که بیرون می‌زد از تو اتاقا بود.
«مون‌دیو، بوی تند و زننده‌ای می‌داد. بوی‌بوی مرگ تو هوا مونده بود. و گهگاه مجبور‌بودیم بودیم برای بردنِ جنازه‌ها به سردخونه کمک کنیم.
«کارِ پرزرق‌وبرقی نبود، اما نون درمیاورد. تازه، وقتِ آزادِ شبا بهم اجازه می‌داد مطالعه کنم. آدمای کمی گذرشون‌می‌داد به سردخونه می‌افتاد، اما وقتی هم می‌اومدن، برای تحویل دادنِ جنازه‌ها یا بردنشون برای سوزوندن بود. مجبور بودم‌بهم بدونِ کتاب سر کنم، چون پولِ خریدنشون رو نداشتم و امیدی هم نداشتم که بتونم اون‌قدر پول جمع کنم.
«اما باید از نفرِ قبلی تشکر‌راهرو می‌کردم که این‌قدر ناگهانی رفت، چون‌به‌زور باعث شد من این کار رو بگیرم.
«رؤیای کار تو شیفتِ روز رو داشتم.نوری خوابیدن تو روز و بیداریِ شب بدنم‌می‌داد رو ضعیف می‌کرد و سرم تیر می‌کشید.»
«یه روز،تنها یه جنازهٔ‌می‌زد جدید آوردن.
«از چیزایی که شنیدم،فرو جنازهٔ همون نفرِ قبلی‌پاهام بود که ناگهانی رفته بود.
«ناپدید شدنِ مرموزِ نفرِ قبلی برام جالب بود، برای‌تاریکی همین به‌محض اینکه بقیه اتاق رو ترک کردن، کشو‌می‌زد رو بیرون کشیدم و آروم کیسهٔ جسد رو باز کردم.
«پیرمردی بود با پوستِ سفیدِ مایل به‌نوری آبی و چهره‌ای پر از چین‌وچروک. نورِ‌می‌داد ضعیف فقط باعث می‌شد ترسناک‌تر به نظر برسه.
«موی زیادی نداشت. بیشترش سفید بود.مون‌دیو لباساش رو درآورده بودن، حتی یه‌هوا تیکه پارچه هم تنش نمونده بود.
«به‌عنوانِ یه مردهٔ بی‌خانواده، حمال‌ها نتونسته‌به‌زور بودن در برابرِ فرصتِ به جیب زدنِ‌اتاقا پول و پلهٔ این آدم مقاومت کنن.
«یه نشونهٔ عجیب روی سینه‌اش دیدم. آبیِ‌خاموش مایل به سیاه بود. واقعاً نمی‌تونم توضیحش‌پاهام بدم. اون موقع نور خیلی کم بود.
«دست دراز کردم و نشونه‌ببینم رو لمس کردم، اما فهمیدم‌مون‌دیو هیچ‌چیزِ خاصی در موردش نیست.
«با نگاه به نفرِ قبلی، بی‌اختیار‌مون‌دیو از خودم پرسیدم آیا منم وقتی‌هوا پیر بشم به همین روز می‌افتم...
«به جنازه‌اش قول دادم تو آخرین سفرش همراهش باشم،ببینم ببرمش مرده‌سوزخونه و بعد به نزدیک‌ترین گورستانِ رایگان. نمی‌تونستم بذارم‌مرگ دیوان‌سالارها مثلِ زباله بندازنش تو رودخونه یا یه زمینِ متروکه.
«می‌دونستم باید قیدِ کمی خواب رو بزنم،خاموش اما دیو مرسی که فرداش یکشنبه بود.پاهام می‌تونستم اون موقع کم‌خوابیم رو جبران کنم.
«بعد از گفتنِ این‌پاهام حرف، زیپِ کیسه رو کشیدم‌اتاقا و هلش دادم تو کشو.
«اتاق تاریک‌تر‌تنها شد و‌می‌زد سایه‌ها قد کشیدن...
«از اون روز، هروقت‌فرو چشمام رو می‌بندم، تو‌پاهام مِهِ غلیظی بلعیده می‌شم.
«یه چیزی بهم می‌گه تنها نیستم. چیزی که کاملاً انسانی نیست‌رفته داره سمتم میاد. اما هیچ‌کس گوش نمی‌ده. فکر می‌کنن تو این‌تند کار عقلم رو از دست دادم؛ می‌گن به دکتر نیاز دارم...»
مشتریِ مردی که پشتِ پیشخوان نشسته‌تنها بود، به راوی که ناگهان مکث کرده‌زننده‌ای بود نگاه کرد و پرسید: «و بعد؟»
راوی ناگهان داستانش را قطع کرد و توجهِ مشتریِ مردی را در کنارِ پیشخوان‌گهگاه برانگیخت. این مردِ سی‌واندی‌ساله پالتویی کدر و شلواری زردِ کم‌رنگ به تن داشت. موهایش‌بهم را به عقب شانه کرده بود و کلاهِ لبه‌دارِ تیره و زبری کنارش بود.
او هم مانندِ بقیهٔ مشتریانِ میخانه، با موهای تیره و‌تنها چشمانِ آبیِ نافذش، آدمِ عادی و پیش‌پاافتاده‌ای به نظر می‌رسید.هوا نه چندان خوش‌قیافه بود، نه زننده. هیچ‌چیز در او جلب‌توجه نمی‌کرد.
راوی جوانِ تنومندی در اواخرِ نوجوانی‌اش بود، با دست‌وپایی کشیده و اجزای‌به‌زور چهره‌ای تراش‌خورده که می‌توانست زانوی هر دختری را سست کند. موهای کوتاه‌می‌داد و پرکلاغی و چشمانِ آبی و روشنش تنها بر جذابیتِ او می‌افزود.
پسرِ جوان با حسرت‌پاهام به لیوانِ خالیِ شرابِ جلویش‌اتاقا نگریست و آهی عمیق کشید.
«و بعد؟»
پسرِ جوان با پوزخندی موذیانه که روی چهره‌اش می‌نشست،ببینم جواب داد: «بعدش کارم رو ول کردم و برگشتم‌می‌داد روستا تا بتونم این چرت‌وپرت‌ها رو براتون تعریف کنم.»
مهمانِ مرد جا خورد.
«داشتی ما‌به‌زور رو سر‌پاهام کار می‌ذاشتی؟»
«هاها!» صدای‌تنها خنده در‌می‌زد سراسرِ پیشخوان پیچید.
با این حال، خنده دیری نپایید. مردی میان‌سال با تحکم به مشتریِ کمی خجالت‌زده نگاه‌بوی کرد و گفت: «شما مالِ این اطراف نیستید، مگه نه؟ لومیان هر روز یه قصهٔ‌پرزرق‌وبرقی جدید می‌بافه. دیروز یه آدمِ بی‌پول بود که نامزدش ولش کرده بود، و امروز نگهبانِ مرده‌هاست!»
یکی دیگر از مشتریانِ همیشگیِ میخانه اضافه کرد: «آره،تاریکی از این می‌گه که سی سال شرقِ رودِ سرنزو گذرونده‌اتاقا و بعد سی سال سمتِ راستش. این پسر خیلی خالی‌بنده!»
همهٔ مردان از کشاورزانِ دهکدهٔ‌ببینم کوردو بودند و پیراهن‌های بلندی‌مون‌دیو به رنگِ کدر به تن داشتند.
لومیان، پسرِ مو مشکی، روی پیشخوان خم شد و از جا برخاست. پوزخندِ گستاخانه‌ای زد‌بودیم و اعلام کرد: «همون‌طور که همه‌تون می‌دونید، من اینا رو از خودم درنمیارم. خواهرم این‌مطالعه قصه‌ها رو می‌نویسه. اون برای ستونی به اسمِ هفته‌نامهٔ رمان یا یه همچین چیزی می‌نویسه.»
با این حرف، لومیان چرخید،رفته دستانش را کاملاً باز کرد‌تنها و به مشتریِ غریبه لبخند زد.
«انگار قصهٔ‌سردتر خیلی خوبی‌چراغای خلق کرده.
«متأسفم که دچارِ سوءتفاهم شدید.»
مردِ معمولی با‌نوری پیراهنِ فاستونیِ قهوه‌ای‌مون‌دیو لبخندی زد و برخاست.
«چه داستانِ جذابی.
لومیان لبخندِ مرد را پاسخ داد و‌خاموش گفت: «مگه رسمِ ادب نیست قبل از‌پاهام پرسیدنِ اسمِ بقیه، آدم خودش رو معرفی کنه؟»
مردِ غریبه سر تکان داد.
«اسمِ من رایان کاسه.
«اینا همراهانِ‌همه‌چیز من هستن،فرو والانتن و لیا.»
جملهٔ آخر اشاره به‌چراغای مرد و زنی داشت‌همه‌چیز که کنارش نشسته بودند.
والانتن، مردی در اواخرِ دههٔ بیستِ زندگی با موهای بلوندِ پودرزده و چشمانِ آبیِ‌می‌داد نافذ، جلیقه‌ای سفید، کُتِ فاستونیِ آبی و شلواری سیاه به تن داشت. پیدا بود‌درمیاورد که برای لباس‌پوشیدنش زحمتِ زیادی کشیده بود، گویی خود را برای قراری ویژه آماده می‌کرد.
چهره‌ای نسبتاً سرد داشت‌می‌زد و حتی نیم‌نگاهی هم به‌زننده‌ای کشاورزان و چوپانانِ اطرافش نمی‌انداخت.
لیا، از سوی دیگر، زنِ جوانِ خیره‌کننده‌ای بود با‌ببینم موهای بلند و خاکستریِ روشن که در گرهی پیچیده‌می‌داد جمع شده بود و تورِ سفیدی روی سرش داشت.
چشمانش هم‌رنگِ موهایش بود و با‌راهرو لبخندی گشاده به لومیان می‌نگریست؛ ظاهراً‌به‌زور از گفتگوی آن‌ها سرگرم شده بود.
در نورِ چراغ‌های گازِ داخلِ میخانه، زن که لیا نام‌مون‌دیو داشت، بینیِ قلمی و لبانِ به‌طرزِ خیره‌کننده‌ای خوش‌تراشش را به‌بردنِ نمایش می‌گذاشت. او در دهکده‌ای مانندِ کوردو بی‌شک زیبارویی بی‌نظیر بود.
پیراهنِ کشمیریِ سفید، چسبان و چین‌داری به تن داشت، همراه با کُتی کوچک و شیری‌رنگ‌بودیم و یک جفت چکمهٔ مارسی. دو زنگولهٔ کوچکِ نقره‌ای به تور و چکمه‌هایش بسته شده‌مطالعه بود. وقتی واردِ میخانه می‌شد، زنگوله‌ها جرینگ‌جرینگ صدا می‌کردند و توجهِ بسیاری، به‌ویژه مردان را برمی‌انگیختند.
در چشمِ آن‌ها، این از آن دست لباس‌های‌پاهام مُدِ روزی بود که فقط در شهرهای بزرگ دیده‌زننده‌ای می‌شد، مانندِ مرکزِ استان، بیگُر، یا حتی پایتخت، تریر.
لومیان به نشانهٔ‌بود تأیید برای سه‌راهرو غریبه سر تکان داد.
«اسمم لومیان‌به‌زور لی‌ـه. می‌تونید‌پاهام لومیان صدام کنید.»
لیا بی‌اختیار گفت: «لی؟»
لومیان با چهره‌ای کنجکاو‌فرو پرسید: «چطور مگه؟ با‌پاهام فامیلِ من مشکلی دارید؟»
رایان کاس به نمایندگی از لیا توضیح‌خاموش داد: «نامِ خانوادگی‌تون واقعاً ترسناکه. همین الان‌پاهام نزدیک بود مهارِ صدام رو از دست بدم.»
او با دیدنِ چهره‌های‌پاهام گیج و سردرگمِ کشاورزان‌می‌زد و چوپانانِ اطرافش ادامه داد:
«اونایی که گذرشون به ملوان‌ها و‌مون‌دیو بازرگان‌های دریایی افتاده، با جمله‌ای که‌هوا تو پنج دریا دهن‌به‌دهن می‌چرخه آشنان:
«ترجیح می‌دم با دریاسالارهای دزدِ دریایی یا‌می‌تونستم حتی پادشاها روبه‌رو بشم تا اینکه به‌مون‌دیو پستِ یارویی به اسمِ فرانک لی بخورم.
«فامیلِ اون شخص هم لی‌ـه.»
لومیان پرسید: «واقعاً این‌قدر ترسناکه؟»
رایان سرش‌تنها را به نشانهٔ‌اتاقا نفی تکان داد.
«دقیقاً نمی‌دونم، اما اگه همچین‌رفته افسانه‌ای وجود داره، پس نمی‌تونه‌تنها چندان از حقیقت دور باشه.»
موضوع را عوض کرد و به‌راهرو لومیان گفت: «مرسی بابتِ داستان. ارزشِ‌به‌زور یه نوشیدنی رو داره. چی میل دارید؟»
«یه لیوان پریِ سبز.»پاهام لومیان حاشیه نرفت و‌می‌زد دوباره سرِ جایش نشست.
رایان کاس اخم کرد.
«"پریِ سبز"... آبسنت؟»
«باید یادآوری کنم که آبسنت‌دیواریِ برای بدنِ انسان مضره. این‌جور الکل‌ها‌رفته می‌تونه باعثِ جنون و توهم بشه.»
لیا با پوزخندی به میانِ‌ببینم حرف پرید: «انتظار نداشتم مُدِ‌مون‌دیو تریر به اینجا هم رسیده باشه.»
لومیان با لحنی‌نوری کوتاه و خشک حرفِ‌بوی او را تأیید کرد.
«پس مردمِ تریر‌تاریکی هم از پریِ‌به‌زور سبز لذت می‌برن...
«زندگیِ ما همین‌طوری به اندازهٔ کافی سخت هست.همه‌چیز دیگه نیازی نیست نگرانِ یه ذره ضررِ بیشتر‌تنها باشیم. این نوشیدنی می‌تونه ذهنمون رو آروم کنه.»
رایان به پشتیِ صندلی‌اش تکیه داد و رو‌می‌زد به متصدیِ بار گفت: «بسیار خب. یه لیوان‌هوا پریِ سبز و یه لیوانِ دیگه کُر اپیسه.»
کُر اپیسه مشروبِ میوه‌ایِ‌می‌زد معروفی بود که تا‌تند حدِ کمال تقطیر می‌شد.
مردِ لاغراندام و میان‌سالی که دروغ‌های لومیان را برملا کرده بود، به صدا درآمد: «به منم یه لیوان پریِ سبز بده. هر‌گهگاه چی باشه، من بودم که همین الان حقیقت رو گفتم. حتی می‌تونم حقیقتِ وضعیتِ این بچه رو هم بهتون بگم!» او به‌می‌اومدن لومیان خیره شد و او را به چالش کشید تا اعتراضی کند. «غریبه، می‌تونم بگم هنوز دربارهٔ واقعی بودنِ اون داستان شک داری.»
لومیان با اخم جواب داد:دیواریِ «پییر، تو برای یه لیوان الکلِ‌رفته مجانی دست به هر کاری می‌زنی.»
پیش از آنکه رایان حتی بتواند پاسخی‌نوری بدهد، لومیان افزود: «چرا من نتونم داستانم رو‌مرگ بگم و یه لیوان پریِ سبزِ اضافه بگیرم؟»
پییر پوزخند زد: «چون هیچ‌کس نمی‌دونه باید باورت کنه‌زننده‌ای یا نه. داستانِ موردعلاقهٔ خواهرت برای بچه‌ها "چوپانِ دروغگو"ـه. آدمایی‌کمک که همیشه دروغ می‌گن، بالاخره اعتبارشون رو از دست می‌دن.»
لومیان شانه بالا انداخت و تماشا کرد‌می‌تونستم که متصدیِ بار لیوانی از الکلِ سبزِ روشن‌بوی را جلویش سُر داد. بی‌تفاوت گفت: «سا وا.»
رایان رو به لومیان کرد.
«مشکلی نداره؟»
لومیان با بی‌خیالی جواب داد:اتاقا «حتماً، تا وقتی که جیبِ‌می‌داد شما بتونه از پسش بربیاد.»
رایان سر تکان داد‌فرو و گفت: «در این صورت،ببینم یه لیوانِ دیگه پریِ سبز.»
چهرهٔ پییر‌سردتر از لبخند‌چراغای روشن شد.
او با اشاره به لومیان گفت:تنها «غریبهٔ دست‌ودلباز، باید از این یکی‌تند دوری کنی. اون شرترین آدمِ کلِ دهکده‌ست.
«پنج سال پیش، خواهرش اورور اونو به دهکده آورد. از اون موقع تا حالا همین‌جا بوده. می‌تونی‌جنازه‌ها تصور کنی؟ اون موقع فقط یه پسربچهٔ سیزده‌ساله بود. چطور می‌تونسته تا بیمارستان بره و نگهبانِ جسد‌می‌افتاد بشه؟ نزدیک‌ترین بیمارستان تو داریژ، پایینِ کوهه. پیاده یه بعدازظهرِ کامل طول می‌کشه تا آدم به اونجا برسه.»
لیا با صدایی‌تاریکی آمیخته به سوءظن‌به‌زور پرسید: «آوردتش به دهکده؟»
سرش را کج‌بود کرد که باعث شد‌خاموش زنگوله‌هایش به صدا درآیند.
پییر به‌به‌زور نشانهٔ تأیید‌پاهام سر تکان داد.
«اورور شش سال پیش به اینجا نقل‌مکان کرد. یه سال بعد، رفت‌هوا سفر و این پسر رو با خودش آورد. می‌گفت اونو تو جاده‌درمیاورد پیدا کرده، یه بچهٔ گرسنه و بی‌خانمان. قصد داشت به فرزندی قبولش کنه.
«بعد، فامیلِ اورور یعنی لی‌رفته رو روی خودش گذاشت. حتی اسمش،نوری لومیان رو هم اورور بهش داده.»
لومیان که از این افشاگری ککش هم نگزیده بود، پوزخندی‌فرو زد و جرعه‌ای از آبسنت نوشید: «من حتی یادم نمیاد قبل‌بوی از اینکه اورور این اسم رو بهم بده، اسمم چی بوده.»
پیدا بود‌به‌زور که گذشته‌اش کوچک‌ترین‌ببینم اهمیتی برایش نداشت.