چپتر 455: دو کودک
0کسی که دید پسربچه‌ای هفت‌هشت‌ساله بود، با لباسِ نجیب‌زاده‌ای خردسال، موهای‌مشقِ زرد، چشمانِ قهوه‌ای و گونه‌های تپل. حال‌وهوایی صادق و معصوم داشت و‌اینا لومیان بی‌درنگ او را شناخت: پسرخواندهٔ بارون برینیه، همان پسرِ عجیب، لودویگ.
لودویگ جلوی نقاشیِ دیواریِ مزین به دونات ایستاده بود و‌دانشِ چشمانِ کودکانه‌اش به آن اثرِ هنری خیره مانده بود. وقتی‌بشنویم حس کرد کسی نگاهش می‌کند، برگشت و لومیان را دید.
لومیان لبخندی زد و‌خبری با شیطنت سربهسرش گذاشت:لبخندِ «بازم از خونه فرار کردی؟»
لودویگ این بار با خونسردیِ بیشتری جواب داد: «نه. به پدرخوانده‌ام گفتم‌سنینِ که یادگیری نمی‌تونه فقط به دانشِ کتاب‌های درسی محدود بشه. به همون اندازه‌نیست مهمه که بیشتر بخونیم، بیشتر بشنویم و با چیزای دیگه تعامل داشته باشیم.»
لومیان پرسید: «و اونم آوردت اینجا تا‌نوچی نمایشگاهِ هنر رو ببینی؟» با این حال، نتوانست‌حالی بارون برینیه را در آن حوالی پیدا کند.
متوجه شد که ظاهراً هوش و دانشِ لودویگ کمی‌فقط پیشرفت کرده است، طوری که توانسته بود بهانه‌ای بیاورد‌بیشتر که لومیان هم پیش‌تر از آن استفاده کرده بود.
انگار یادگیری‌مشقِ تأثیرِ مثبتی‌خبری رویش گذاشته بود!
لودویگ سر تکان داد و افزود:گذاشته «بله. برای یه بچه مهمه که از‌پایین سنینِ پایین درکِ هنریش رو پرورش بده.»
لومیان نوچی کرد و ادامه‌پرورش داد: «پس امروز از کتابِ درسی،مشقِ مشقِ شب یا امتحان خبری نیست؟»
لودویگ در حالی که بی‌اختیار‌پدرخوانده‌ام لبخندِ شادی روی صورتش نقش‌دانشِ بسته بود، جواب داد: «اینا فرعیه.»
لومیان در دل‌امتحان گفت: یه کم رشد‌بی‌اختیار کرده، اما نه اون‌قدرها...
در همان لحظه، بارون برینیه با‌گذاشته کلاهِ سیلندریِ ابریشمی و کت‌وشلوارِ سیاه،سنینِ از آن سوی سالنِ نمایشگاه نزدیک شد.
لومیان نتوانست جلوی‌درکِ طعنه‌اش را بگیرد:بده «نگران نیستید گم بشه؟»
لومیان در مقامِ یک‌داد توطئه‌گر، متوجهِ چیزِ غیرعادی‌نمی‌تونه در این وضعیت شد.
با توجه به اضطرابِ پیشینِ‌نیست برینیه هنگامِ فرارِ لودویگ، نباید بچه‌صورتش را در سالنِ نمایشگاه تنها می‌گذاشت!
برینیه لبخندی زد و گفت: «لودویگ اخیراً پسرِ خوبی‌بله بوده و سعی نکرده از خونه فرار کنه. غرقِ تماشای‌ادامه نقاشی‌ها بود، برای همین وقتی رفتم دستشویی نخواستم مزاحمش بشم.»
لومیان در حالی که حدس می‌زد، در دل از او انتقاد کرد: شبیهِ کارِ یه والدِ بی‌مسئولیته، اما بارون، شما قبلاً این‌طوری نبودید. شک‌فرعیه دارم عمداً این کار رو نکرده باشید... عمداً لودویگ رو تو سالنِ نمایشگاه تنها گذاشتید تا ببینید این بچهٔ عجیب چی‌کار می‌کنه؟ هه هه،وضعیت لازم نیست نگرانِ اون باشید. باید نگرانِ بازدیدکننده‌های اطراف باشید. اگه این یارو گشنه‌ش بشه و به‌موقع بهش غذا ندید، می‌ترسم یکی رو بخوره.
حس کرد بارون برینیه از ترتیب دادنِ این بازدید از نمایشگاه، انگیزهٔ پنهانیِ دیگری‌بشه دارد. شبیهِ این بود که سگِ شکاریِ باتجربه‌ای را به مراسمِ خاصی ببرند و‌آوردت قلاده‌اش را باز کنند تا ببینند آیا طعمهٔ خاصی را ردیابی می‌کند یا نه.
بارون برینیه پس از پاسخ به سؤالِ‌بی‌اختیار لومیان، در حالی که کیفِ دستیِ بادکرده‌اش‌اینا را محکم گرفته بود، به لودویگ نگاه کرد.
«وقتی برگشتی، یه انشا دربارهٔ نمایشگاهِ هنر‌تکان بنویس و احساساتت و اثری رو که عمیق‌ترین‌هنریش تأثیر رو روت گذاشت، با جزئیات شرح بده.»
چهرهٔ لودویگ در هم فروریخت.
لومیان جا نخورد. او‌داد تجربهٔ زیادی از گرفتار‌نمی‌تونه شدن در چنین وضعیتی داشت.
به‌جای هم‌صحبتی با بارون برینیه و لودویگ، تصمیم گرفت به تماشای نقاشی‌ها ادامه‌بسته دهد. توجهش معطوف به وجودِ هرگونه ساختارِ متل‌مانند در آثارِ مربوطه، وجودِ مدلِ‌سوی انسانی شبیهِ سرافین، و تأثیرِ احتمالی بر ادراکِ بازدیدکنندگان و محیطِ اطرافشان بود.
متأسفانه، جست‌وجوی لومیان در سه سالنِ کوچکِ نمایشگاه هیچ یافتهٔ مهمی به همراه نداشت.درکِ در عوض، نقاشیِ «کافه» اثرِ مولن که آن را با باسنش کشیده بود، توجهِ‌لبخندِ گردشگرانِ متعددی را جلب کرد و هم تحسین و هم انتقادِ آن‌ها را برانگیخت.
لومیان در آخرین سالنِ نمایشگاه ایستاد و به‌ادامه حرکتِ بعدی‌اش فکر کرد. عینکِ قهوه‌ای و طلایی‌رنگش را‌لبخندِ بیرون آورد و تصمیم گرفت آن را امتحان کند.
از آنجا که دیدِ عادی و دیدِ روحی‌اش‌نمی‌تونه هیچ مشکلِ قابل‌تشخیصی را نشان ندادند، تصمیم گرفت‌اندازه عینکِ رازکاوی از همان مسیر را آزمایش کند!
لومیان با دقت عینک را روی پلِ بینی‌اش قرار داد و در‌نقش حالی که به نظر می‌رسید دنیای اطرافش می‌چرخد و تاب می‌خورد، خودش‌کت‌وشلوارِ را آماده کرد. تمرکزش روی صحنه‌هایی ماند که در «دید»ش آشکار می‌شدند.
هر نقاشی جانِ‌تأثیرِ تازه‌ای گرفت و از‌تکان حصارِ دیوارها رها شد.
انگار برخی از نقاشی‌ها‌هنریش با نگاهی سرد و‌ادامه نافذ به لومیان می‌نگریستند.
لومیان که در ابتدا جا خورده بود، ترسید اتفاقِ خارق‌العاده‌ای در‌کتاب‌های موردِ همهٔ پرتره‌ها در جریان باشد و او را در وضعیتِ وخیمی‌تعامل قرار دهد. با این حال، خیلی زود فهمید که تحتِ حمله نیست.
پیکره‌های درونِ پرتره‌ها صرفاً‌خبری با شدتی سرد و خاموش‌شادی به او خیره شده بودند.
گویی به سطحی از آگاهی و حسِ وجود دست‌بله یافته بودند، اما هنوز کاملاً از حصارِ بومِ خود‌نوچی بیرون نیامده بودند تا در میانِ زندگان قدم بزنند.
حقیقتی بر لومیان آشکار شد.
او از پشتِ‌جواب شیشه‌های عینکِ رازکاوی،گفتم شاهدِ واقعیتِ دیگری بود.
چه‌بسا در بُعدِ موازیِ دیگری از جهان، هر نقاشی شباهتی به واقعیت داشت. با این حال، آن‌ها‌رشد دوبعدی، تخت و فاقدِ عمق باقی می‌ماندند و نمی‌توانستند تأثیرِ چشمگیری بر قلمروی انسانی یا عالمِ ارواح بگذارند.توطئه‌گر شاید استثناهایی هم وجود داشت، لحظاتی که تأملِ طولانی روی برخی آثار، احساسِ هذیان یا اضطراب را برمی‌انگیخت.
به ذهنِ لومیان خطور کرد که نقاشان احتمالاً‌افزود می‌توانستند ماهیتِ محدود و تختِ این اشیاء را‌پرورش تقویت کنند و مسیری به قلمروی واقعیت بگشایند.
در اصل، شخصیت‌های درونِ نقاشی‌های معمولی چه‌بسا وجودی ناقص، فشرده‌کتابِ و از نظرِ روحی ضعیف در این دنیای دوبعدی و تخت‌نقش داشته باشند. با کمکِ عینکِ رازکاوی، شکلِ واقعیِ آن‌ها آشکار می‌شد.
به همین ترتیب، نگاهِ‌داد لومیان حقایقِ عمیق‌تری را نیز‌فقط آشکار می‌کرد—عمیق‌ترین مقاصدِ خلاقانهٔ هنرمند.
یک نقاشی آیندهٔ تریر را به تصویر می‌کشید، قلمرویی تقسیم‌شده. در سطح، مردان و زنان در ضیافت‌های مجلل غرق در شادی بودند و لباس‌های فاخر به تن داشتند.نمایشگاه زیرِ سطح، آدم‌های ژنده‌پوش در تونل‌های تاریک می‌لولیدند و با کرم‌خاکی، موش و خزه شکمِ خود را سیر می‌کردند. با این حال، از پشتِ عینکِ رازکاوی، لومیان در سطح‌همین خوک‌های چاق و پرخوری را دید که روغن از دهانشان می‌چکید. در پایین، چهره‌های عجیب و درهم‌پیچیده و دست‌های پوسیده‌ای را دید که به سمتِ بالا دراز شده بودند.
این پیامِ واقعی‌ای‌تأثیرِ بود که هنرمند‌گذاشته می‌خواست منتقل کند.
در لحظهٔ بعد،درکِ لومیان بارون برینیه و‌نوچی پسرخوانده‌اش لودویگ را دید.
اولی وقتی از پشتِ عینکِ رازکاوی دیده می‌شد عادی به نظر می‌رسید، اما هاله‌ای ضعیف و‌اندازه برنجی‌رنگ از بدنش ساطع می‌شد. اما در موردِ دومی، اتفاقی مورمورکننده رخ داد؛ او ناگهان سرش را‌حال برگرداند و به نظر می‌رسید نگاهش از میانِ دو سالنِ نمایشگاه با نگاهِ لومیان گره خورده است.
چهرهٔ تپلِ لودویگ دگرگونیِ آزاردهنده‌ای پیدا کرد؛ پوستش به نظر‌روی می‌رسید در حالِ پیچ‌وتاب خوردن است، گویی در آستانهٔ پوست‌اندازی‌لحظه بود و چیزی از زیرِ سطح تلاش می‌کرد بیرون بخزد.
دلِ لومیان فشرده شد و بی‌اختیار‌گذاشته عینکِ رازکاوی را برداشت و بلافاصله‌سنینِ صحنه را به حالتِ عادی‌اش بازگرداند.
یه جای کارِ لودویگ واقعاً می‌لنگه... خدا رو شکر زود واکنش‌مشقِ نشون دادم. وگرنه چه‌بسا چیزی رو می‌دیدم که نباید می‌دیدم... سرِ‌بسته لومیان گیج می‌رفت و حس می‌کرد پاهایش روی پنبه قدم می‌گذارند.
همیشه حس کرده بود که لودویگ‌گفتم اصلاً عادی نیست، اما این رویارویی غریزهٔ‌محدود خطرِ او را به‌شدت تحریک کرده بود.
ماهیتِ واقعیِ پوستِ انسانیِ معصومانه‌ای که‌حالی پسرک را در زیرِ خود پنهان‌نقش می‌کرد، همچنان رازی شوم باقی ماند.
آخ... لومیان این بار عینکِ رازکاوی را برای مدتی طولانی به چشم زده بود‌درکِ و ناراحتی‌اش طاقت‌فرسا بود. با وجودِ کاهشِ سرگیجه، به‌شدت احساسِ تهوع داشت، معده‌اش درد‌لبخندِ می‌کرد و نیازِ شدیدی به بالا آوردن و رسیدگی به دیگر نیازهای بدنی‌اش حس می‌کرد.
حتی بنیهٔ یک توطئه‌گر‌هنریش هم نمی‌توانست در برابرِ‌ادامه این حالت تاب بیاورد.
لومیان نفسِ عمیقی کشید و‌پدرخوانده‌ام به سمتِ سرویسِ بهداشتیِ مجاورِ‌دانشِ سه سالنِ نمایشگاه به راه افتاد.
آنجا در انتهای راهروی بلندی قرار داشت که‌لبخندِ با مجسمه‌ها و نقاشی‌ها تزئین شده بود و‌گفت کاملاً با حال‌وهوای مرکزِ هنرهای تریر همخوانی داشت.
به محضِ ورود به سرویسِ بهداشتی، لومیان به نیازهای‌بله فوری‌اش رسیدگی کرد و پس از شستنِ صورتش با آبِ‌ادامه سرد، به‌تدریج آرامشِ خود را بازیافت و ناراحتی‌اش برطرف شد.
هنگامِ خروج از سرویسِ بهداشتی، نگاهِ لومیان به‌طورِ‌ادامه طبیعی به سمتِ دیوارِ روبه‌رو کشیده شد، جایی‌بی‌اختیار که مجموعه‌ای از نقاشی‌ها به نمایش درآمده بودند.
یک نقاشیِ خاص توجهش را‌پدرخوانده‌ام جلب کرد، اثری هولناک و‌دانشِ مرموز که حواسش را درگیر کرد.
نقاشیِ رنگ‌روغنی بود با پس‌زمینه‌ای‌نیست به‌وضوح لایه‌لایه، که نقطهٔ تمرکزش‌روی روی زنی برهنه قرار داشت.
چهره‌اش تار مانده بود، گویی نقاش عمداً آن را خالی گذاشته بود. روی بدنش، چهره‌های متمایزی پدیدار شده بودند که هر کدام احساسِ‌امتحان متفاوتی را نشان می‌دادند—خشم، نفرت، کینه، شادی. برخی از این چهره‌ها شبیه به گربه بودند، برخی شبیه به سگ، و برخی به نظر‌سوی می‌رسید تنها در قلمروی خیال وجود دارند. چیزی که آن‌ها را به هم پیوند می‌داد، کیفیتِ مورمورکننده، نیمه‌شفاف و در عین حال زنده‌شان بود.
همان‌طور که لومیان به این‌پرورش نقاشیِ آزاردهنده خیره شده بود،کتابِ فکری به ذهنش خطور کرد.
در طولِ بازدیدِ گابریل از نمایشگاهِ هنر، او کاملاً عادی به نظر‌درسی می‌رسید، دست‌کم طبقِ گفته‌های نویسندگان. اما آن‌ها نمی‌توانستند هر حرکتِ او را زیرِ‌باشیم نظر داشته باشند، به‌ویژه در طولِ فعالیت‌های پیش‌پاافتاده‌ای مثلِ رفتن به سرویسِ بهداشتی!
...
بلوارِ بازار، تئاترِ کبوترخانهٔ قدیمی.
ژنا تازه بیرون آمده بود که چهره‌ای‌نوچی آشنا را دید که زیرِ چراغِ گازِ‌نیست خیابان در آن سوی جاده ایستاده بود.
پسرکِ جوانی بود که پیراهنِ سفید، جلیقهٔ نقره‌ای،نمی‌تونه پالتوی سیاه و پاپیونِ جیوه‌ای‌رنگ به تن داشت‌اندازه و موهای زردِ روشنش مرتب شانه شده بود.
همون بچه‌ای که دفعهٔ قبل برام شانس آورد... همون فرابشرِ‌روی قدرتمند! ژنا که جا خورده بود، در دل فریاد زد.لحظه او بی‌اختیار از خیابان گذشت و به پسرک نزدیک شد.
با تعظیمی کوتاه، با‌مثبتی لبخند به او سلام‌افزود کرد: «منتظرِ من بودید؟»
پسرک نگاهی به او انداخت و زیرِ لب گفت:امروز «من منتظرِ تو نبودم. تو منتظرِ من بودی. تو‌شادی زودتر از هر انتخابِ دیگه‌ای با من روبه‌رو شدی.»
این دفعه موضوع چیه؟ داری برای فاجعهٔ قریب‌الوقوع بهم شانس می‌دی تا چیزی‌محدود رو کشف کنم؟ افکارِ ژنا به‌سرعت از ذهنش گذشت و با لحنی عادی‌پرسید پرسید: «دفعهٔ قبل نگفتید که این مسیر یکم خطرناکه؟ چرا این بار اینجایید؟»
پاسخِ پسرک حساب‌شده و جدی بود: «اون روز، اون‌شادی روز بود و امروز، امروزه. فقط چون اون روز‌اما یکم خطرناک بود، معنیش این نیست که امروز هم خطرناکه.»
ژنا با لبخندی کنجکاو‌مثبتی پرسید: «بسیار خب... می‌خواید‌افزود براتون یه بستنی بخرم؟»
اما پسرک با‌درکِ آهی طولانی و‌بده تقریباً بزرگسالانه پاسخ داد.
«موضوع چیزِ‌بیشتری دیگه‌ایه؛ من‌داد بهت پول می‌دم.»
پول بده؟ بهم شانس بده؟ ژنا ایدهٔ مبهمی در‌شادی سر داشت، اما دربارهٔ پاداش چیزی نپرسید. تصمیم گرفت برود‌اون‌قدرها سرِ اصلِ مطلب و پرسید: «چه کاری از دستم برمیاد؟»
پسرک دست در جیب کرد‌رویش و بی‌آنکه به سؤالش پاسخی بدهد،بچه یک سکهٔ طلای درخشان بیرون آورد.
«این پاداشت‌پایین می‌شه—یه سکهٔ‌هنریش طلای خوش‌شانسی.»